De World Energy Outlook van het IEA, donderdag verschenen, stelt dat de blokkade van Hormuz de oliecrises van de jaren zeventig overtreft en consumenten steeds meer kost.

Het Internationaal Energieagentschap (IEA) heeft donderdag gezegd dat de crisis rond de Straat van Hormuz de grootste bedreiging voor de energiezekerheid in de geschiedenis is. De waarschuwing opent het belangrijkste jaarrapport van het agentschap, de World Energy Outlook, die op 19 november verscheen. In het voorwoord schreef topman Fatih Birol volgens AFP dat de verstoring „de omvang van de oliecrises van de jaren zeventig in het niet doet vallen”. Voor de crisis ging ongeveer 20 miljoen vaten olie per dag door de zeestraat, zo'n vijfde van het wereldwijde olietransport. Producenten en regeringen raken volgens het IEA door hun middelen heen om de klap op te vangen, waardoor consumenten die steeds vaker dragen via hogere prijzen en in sommige landen via tekorten.

De crisis begon in februari na Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran. Teheran blokkeerde daarna de waterweg en viel tankers aan, waardoor exporteurs in de Golf hun olie nauwelijks nog kunnen verschepen. Washington probeert schepen door de zeestraat te escorteren, maar de aanvoerlijnen blijven zwaar verstoord. Producerende landen hebben meer aangeboden en alternatieve routes gezocht, terwijl China minder inkoopt op de internationale markten, aldus Birol. Zijn toon is scherper dan in juli, toen hij nog verschillende dempende factoren op de oliemarkt zag. Nu ziet hij geen geloofwaardige weg waarlangs de energiewereld kan terugkeren naar hoe het vroeger was.

Het rapport bevat twee nieuwe scenario's voor een langdurige crisis in het Midden-Oosten. Blijft de scheepvaart door Hormuz riskant, dan verwacht het IEA dat de stromen dalen tot 8,5 miljoen vaten per dag in 2030 en tot onder de 2 miljoen in 2035, omdat pijpleidingen en andere leveranciers het overnemen, meldt Electrek. In het centrale scenario piekt de wereldwijde vraag naar olie rond 2030 en blijft de vraag naar gas stijgen tot ongeveer 2035. Elektriciteit nadert in alle verkennende scenario's 30 procent van het wereldwijde energieverbruik in 2035. Het rapport verschijnt bij de start van COP31 in Turkije. „Hoe langer de crisis duurt, hoe dieper de gevolgen zullen zijn”, waarschuwde Birol.