Nieuwe US POINTER-resultaten koppelen betere bloeddruk-, cholesterol- en gewichtswaarden aan betere cognitie bij ouderen. Nog niet in een vakblad gepubliceerd.

Op 18 november presenteerden onderzoekers van de U.S. POINTER-studie nieuwe resultaten op het congres Clinical Trials on Alzheimer's Disease (CTAD) in Boston. Aan de tweejarige gerandomiseerde studie, gefinancierd door de Alzheimer's Association, deden 2.111 oudere Amerikanen mee, gemiddeld 68 jaar en voor bijna 70 procent vrouw. Allen liepen een verhoogd risico op geheugenachteruitgang door weinig beweging, een ongezond eetpatroon of hartproblemen. De deelnemers volgden een gestructureerd leefstijlprogramma met begeleiding en controle, of een programma op eigen houtje; beide draaiden om bewegen, het MIND-dieet, sociale en mentale activiteit en gezondheidscontroles. Beide groepen gingen vooruit, maar de gestructureerde groep deed het duidelijk beter op acht van de tien hart- en stofwisselingswaarden, waaronder BMI, middelomtrek, HbA1c, diastolische bloeddruk, hartslag in rust en LDL-cholesterol. Wie zijn risicofactoren het meest verbeterde, ging doorgaans ook het meest vooruit op denktesten.

De eerste resultaten, in 2025 gepubliceerd in JAMA, lieten zien dat beide programma's de algemene cognitie verbeterden, met meer winst in de gestructureerde groep. De nieuwe analyse wijst op hart- en stofwisselingsgezondheid als een van de routes achter dat voordeel, aldus hoofdonderzoeker Rachel Whitmer van UC Davis. Er zijn duidelijke beperkingen. De gegevens komen uit een congrespresentatie en de volledige cijfers zijn nog niet verschenen in een vakblad met peer review. Het verband tussen veranderde risicofactoren en cognitie is een associatie, geen bewijs van oorzaak. Systolische bloeddruk en HDL-cholesterol verschilden niet tussen de groepen, en twee jaar is te kort om een effect op dementie zelf aan te tonen. Een andere studie in JAMA Neurology verlaagde dit jaar bloeddruk en cholesterol bij 480 mensen zonder hun cognitie te verbeteren.

Voor de meeste volwassenen sluit de praktische boodschap aan bij bekende WHO-adviezen: minstens 150 minuten matig intensief bewegen per week, gevarieerd eten, sociaal en mentaal actief blijven en bloeddruk, cholesterol en bloedsuiker onder controle houden. Volgens de Alzheimer's Association moet een vervolgonderzoek van vier jaar bij dezelfde vrijwilligers uitwijzen of de winst blijft en of die het dementierisico verlaagt. Wie beweging, voeding of medicijnen sterk wil veranderen, zeker bij hartziekte, diabetes of hoge bloeddruk, overlegt eerst met een arts of apotheker.