Een JAMA-studie meldt 141 dementiegevallen per 100.000 personen per jaar bij de grootste cafeïnekoffiedrinkers tegenover 330 bij wie zelden koffie dronk; een verband, geen bewezen oorzaak.

Een langlopende studie onder Amerikaanse volwassenen, gepubliceerd in JAMA (2026; deel 335, nummer 11), meldt dat regelmatig drinken van cafeïnehoudende koffie samenhangt met een aanzienlijk lager risico op dementie. Bij een follow-up tot 43 jaar registreerden de onderzoekers 141 dementiegevallen per 100.000 personen per jaar onder volwassenen die meer cafeïnehoudende koffie dronken, tegenover 330 per 100.000 onder wie zelden of nooit koffie dronk. De sterkste verbanden zagen zij bij mensen die twee tot drie koppen per dag dronken, volgens een samenvatting van het onderzoek die de American Physiological Society verspreidde.

Het patroon beperkte zich niet tot gediagnosticeerde dementie. Van de grotere drinkers van cafeïnehoudende koffie meldde 7,8% subjectieve cognitieve achteruitgang, dus veranderingen in geheugen of denken die ze zelf opmerkten, tegenover 9,5% van wie zelden of nooit koffie dronk. Het verband was zichtbaar ongeacht het genetische dementierisico van de deelnemers. Ook thee hing samen met betere cognitieve uitkomsten, met het sterkste verband bij één tot twee koppen per dag, maar de studie maakte geen onderscheid tussen thee met en zonder cafeïne. Cafeïnevrije koffie liet hetzelfde verband niet zien, en meer drinken dan het gunstigste bereik leek geen extra bescherming te bieden.

De onderzoekers benadrukken dat de resultaten een verband tonen en niet bewijzen dat koffie dementie voorkomt, en dat andere verschillen tussen koffiedrinkers en niet-drinkers kunnen meespelen. Het verschil bij decaf maakt de rol van cafeïne het onderzoeken waard, maar stelt die niet vast als oorzaak. Het artikel, getiteld 'Coffee and Tea Intake, Dementia Risk, and Cognitive Function', noemt onder meer Yu Zhang, Frank B. Hu en Dong D. Wang als auteurs; meer onderzoek is nodig om vast te stellen of deze dranken het dementierisico rechtstreeks beïnvloeden.