Onderzoekers van het Potsdam Instituut melden statistisch significant bewijs dat de opwarming van de aarde sinds circa 2015 sneller gaat, ook na correctie voor El Niño, vulkanen en zonneactiviteit.

Een nieuwe studie van het Potsdam Instituut voor Klimaateffectonderzoek (PIK), gepubliceerd in Geophysical Research Letters, levert volgens de auteurs het eerste statistisch significante bewijs dat het tempo van de wereldwijde opwarming sinds ongeveer 2015 is toegenomen. De onderzoekers schatten dat de planeet de afgelopen tien jaar met ongeveer 0,35 °C per decennium is opgewarmd, al hangt het exacte cijfer af van de gebruikte temperatuurdataset. Dat is te vergelijken met een gemiddelde van net onder 0,2 °C per decennium tussen 1970 en 2015. Hoofdauteur Stefan Rahmstorf en coauteur Grant Foster zeggen dat de versnelling standhoudt met een statistische zekerheid van meer dan 98 procent.

Om te testen of de sprong slechts natuurlijke ruis was, corrigeerde het team de waarnemingen voor bekende invloeden zoals El Niño, vulkaanuitbarstingen en de zonnecyclus. Het analyseerde vijf grote datasets (NASA, NOAA, HadCRUT, Berkeley Earth en ERA5) met twee statistische methoden, een kwadratische trendanalyse en een stuksgewijs lineair model, en meldt in alle gevallen consistente resultaten. Volgens de onderzoekers waren er al in 2013 of 2014 tekenen van de verschuiving. Na correctie waren 2023 en 2024 iets koeler dan de ruwe cijfers, maar het bleven de warmste jaren sinds de instrumentele metingen in 1880 begonnen.

De studie was niet bedoeld om te verklaren waarom de opwarming is versneld, en de auteurs benadrukken dat het vaststellen van een verandering in tempo iets anders is dan het aanwijzen van de fysieke oorzaken. Ze voegen toe dat de versnelling past bij wat huidige klimaatmodellen kunnen opleveren. Rahmstorf waarschuwt dat als het tempo van het afgelopen decennium aanhoudt, de langetermijngrens van 1,5 °C uit het Parijsakkoord vóór 2030 wordt overschreden, en dat het tempo uiteindelijk afhangt van hoe snel de CO2-uitstoot uit fossiele brandstoffen tot nul wordt teruggebracht. De bevindingen zijn gebaseerd op de analyse van de onderzoekers en persmateriaal, en de projectie geldt alleen als het recente tempo aanhoudt.