Antalya'daki COP31'in nihai olabilecek metni fosil, petrol ve kömür kelimelerini içermiyor; yaklaşık 200 ülke pazar günü kritik bir oylamaya gidiyor.

COP31'in Türk dönem başkanlığı, 22 Kasım Pazar sabahının erken saatlerinde Antalya'daki BM İklim Zirvesi'nin nihai metni olabilecek taslağı yayımladı. Associated Press'e göre 10 sayfalık taslakta "fosil", "petrol", "kömür" ve "aşamalı çıkış" kelimeleri hiç geçmiyor. COP31 Başkanı Murat Kurum, delegasyonlara itirazlarını iletmeleri için yaklaşık üç saat süre tanıdı; ardından yaklaşık 200 ülkenin anlaşmayı oybirliğiyle kabul etmesi gereken kapanış genel kurulu toplanacak. Metin, elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının bugünkü yaklaşık yüzde 21'den 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılmasını öngörüyor ve 1 milyar ton karbonun yakalanıp yeniden kullanılması ve depolanması hedefini koyuyor.

Zirvenin cuma günü sona ermesi planlanıyordu, ancak AP'nin aktardığına göre müzakereciler cumartesi boyunca çalışarak pazar gününe kadar sürdü ve resmi süre yaklaşık 40 saat aşıldı. Önceki bir taslak, fosil yakıt kullanımının sona erdirilmesine dair hiçbir atıf içermediği için sert eleştirilere hedef olmuştu. Yeni metin yalnızca fosil yakıtlardan uzaklaşmayı öngören 2023 Dubai uzlaşısına gönderme yapıyor. Reuters'a göre Kurum, gece yarısı yapılan genel kurulda başkanlığın tüm tarafların kabul edebileceği bir metin sunduğunu söyledi. Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro ise resmi itirazda bulunacağını açıklayarak müzakerelerin bir "petrol mafyası" tarafından rehin alındığını savundu.

Anlaşmanın kapanış oturumundan çıkıp çıkmayacağı hâlâ belirsiz. Kabul için neredeyse oybirliğine dayanan bir uzlaşı gerekiyor ve AP, birçok ülkenin ciddi itirazlar dile getirdiğini bildirdi. Kırılgan ülkeler uyum finansmanı konusunda daha net taahhütler istiyor: Önceki zirvelerde bu fonların üç katına çıkarılmasından söz edilmiş ancak hiçbir zaman bir başlangıç düzeyi belirlenmemişti. Aktivistler zengin ülkeleri para yerine laf sunmakla eleştiriyor. İklim analistleri de kömür ve gazla beslenen elektrifikasyonun ısınmayı sınırlamayacağı uyarısında bulundu. Bugüne kadar yalnızca bir COP anlaşmasız sona erdi. Metin kabul edilirse gözler ulusal iklim planlarının yüzde 35 hedefiyle uyumuna çevrilecek; reddedilirse Antalya bu kısa listeye girecek.