Antalya'da perşembe günü yayımlanan revize COP31 metni, fosil yakıtlardan çıkışa dair tüm ifadeleri ve 120 milyar dolarlık uyum hedefini çıkardı.

Antalya'da düzenlenen COP31 iklim zirvesindeki müzakereciler perşembe günü, fosil yakıt kullanımının sona erdirilmesine yönelik tüm ifadelerin çıkarıldığı daraltılmış bir ana anlaşma taslağı yayımladı. Reuters'ın haberine göre pazartesi günü yayımlanan 18 sayfalık ilk taslakta bu yönde iki ifade bulunuyordu: Biri 2023'te Dubai'de verilen kömür, petrol ve gazdan uzaklaşma taahhüdünün daha hızlı yerine getirilmesini istiyor, diğeri ise bunların aşamalı olarak bırakılması için eylemin hızlandırılması çağrısında bulunuyordu. Yeni metin, uyum finansmanı için önerilen en az 120 milyar dolarlık ortak hedefi de kaldırdı. Metin yine de ısınmanın 1,5 dereceyi aşabileceğini kabul ediyor, emisyonlarda derin, hızlı ve kalıcı kesinti istiyor ve atmosferden karbondioksit çeken teknolojilerin yaygınlaştırılmasını teşvik ediyor.

İklim aktivistleri sert tepki gösterdi. Power Shift Africa Direktörü Mohamed Adow, metnin hafta başındaki versiyona göre geri adım olduğunu söyledi ve bu haliyle kalırsa zirvenin bir “hayalet COP” olacağı uyarısında bulundu. Greenpeace, karbon giderimine ilişkin ifadenin üreticilerin üretimi artırmaya devam etmesinin önünü açtığını savunurken, Alman aktivist Luisa Neubauer Democracy Now'a, başta Suudi Arabistan olmak üzere petrol ülkelerinin kazançlı çıktığını söyledi. En derin ayrılık ise para konusunda. Belem'deki COP30'da ülkeler uyum finansmanının 2035'e kadar en az üç katına çıkarılması çağrısı yapmıştı, ancak AB yeni bir mali taahhüde direniyor. BM Çevre Programı, gelişmekte olan ülkelerin 2035'e kadar yılda yaklaşık 305 milyar dolara ihtiyaç duyacağını tahmin ediyor; zengin ülkelerin 2024'teki kamu finansmanı ise 28 ila 32 milyar dolar arasında kaldı, diye aktardı RTE.

Taslak, elektriğin dünya enerji tüketimindeki payını bugünkü yaklaşık yüzde 23'ten 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarmak için küresel işbirliği çağrısını koruyor, ancak ifade pazartesiye göre daha yumuşak. Ev sahibi Türkiye'nin önerdiği “35'e 35” hedefi şimdiye kadar yalnızca yaklaşık 75 ülkenin desteğini aldı; bunlar arasında hedefin açıkça temiz enerjiye bağlanmasını isteyen AB de var. Müzakereleri Türkiye ile ortak başkanlık modeli çerçevesinde yürüten Avustralya, ilk taslağın baştan geniş tutulduğunu ve daraltılacağını açıkladı. Reuters'a göre revize metnin nihai olması beklenmiyor. Zirvenin cuma günü sona ermesi planlanıyor, ancak son COP'lar sık sık 24 saatten fazla uzadı ve herhangi bir anlaşma yaklaşık 200 ülkenin uzlaşmasını gerektiriyor.