Perşembe günü Türkiye'de yayımlanan kısaltılmış COP31 metni, yaklaşık 200 ülkenin anlaşmaya varması beklenen günden bir gün önce fosil yakıtlara tüm atıfları siliyor.
Antalya'da düzenlenen COP31 iklim zirvesindeki müzakereciler perşembe günü, Reuters ve AFP'nin aktardığına göre, artık fosil yakıtlardan hiç söz etmeyen revize bir anlaşma taslağı yayımladı. Metin, müzakereleri Türkiye ile ortak başkanlık düzenlemesi kapsamında yürüten Avustralya tarafından sunuldu ve pazartesi günü açıklanan ilk taslağın yaklaşık yarısı uzunluğunda. O ilk versiyon, fosil yakıtların aşamalı olarak bırakılması için hızlandırılmış eylem önerisi de dahil olmak üzere fosil yakıtlara iki atıf içeriyordu. Yeni taslakta kömür, petrol ya da doğal gazın adı hiç geçmiyor. Metin, Paris Anlaşması'ndaki 1,5 derecelik ısınma sınırının yakında aşılabileceğine dair derin endişeyi dile getiriyor, sera gazı emisyonlarında derin, hızlı ve kalıcı azaltım çağrısı yapıyor ve atmosferden karbondioksit çeken teknolojilerin daha yaygın kullanılmasını teşvik ediyor.
Enerjiyle ilgili ifadeler, her kararın oybirliği gerektirdiği BM iklim müzakerelerinde en fazla bölünmeye yol açan konu. Ülkeler 2023'te Dubai'deki COP28'de fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda uzlaşmıştı, ancak geçen yıl Brezilya'daki zirve fosil yakıtlardan hiç söz edilmeden sona erdi ve pek çok heyet Antalya'ya daha güçlü bir dil talebiyle geldi. Revize taslak, Türkiye'nin desteklediği, elektriğin nihai enerji talebindeki payını 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarma hedefini koruyor ve iklime uyum finansmanının 2035'e kadar üç katına çıkarılması için görüşmelerin sürdürülmesini öneriyor. Müzakereleri yöneten Avustralya İklim Bakanı Chris Bowen, metnin oybirliğinin izin verdiği en iddialı sonuç olduğunu söyledi. Çevre örgütleri bu çıkarmayı kabul edilemez olarak nitelendirirken Panama, küresel petrol üretimine tavan getirilmesi de dahil taleplerini karşılamayan her anlaşmayı engellemekle tehdit etti.
Konferansın 20 Kasım cuma günü sona ermesi planlanıyor, ancak son zirveler süresini sık sık bir günden fazla aştı ve metnin yaklaşık 200 ülke tarafından onaylanabilmesi için yeniden revize edilmesi bekleniyor. Bowen, istişarelerin gece boyunca süreceğini söyledi. Şimdi asıl sorular, nihai metne fosil yakıtlara dair bir atfın geri dönüp dönmeyeceği, zengin ülkelerin yoksul ülkelerin sel, kuraklık ve sıcak hava dalgalarına uyum sağlamasına yardım için ne kadar para taahhüt edeceği ve Panama'nın kapanış genel kurulunda itiraz etme tehdidini uygulayıp uygulamayacağı. Görüşmeler, rekor düzeyde bir El Nino ve İran savaşıyla bağlantılı, akaryakıt fiyatlarını ve arz güvenliğini birçok hükümetin gündeminin en üstüne taşıyan bir enerji şoku sırasında yapılıyor.



