Araştırmacılar, kriptografiden ödünç alınan bir kafes yöntemiyle NASA'nın Fermi verilerinde yalnızca 10 saatlik hesaplamayla yeni bir pulsar buldu.
Uluslararası bir astronom ekibi, NASA'nın gama ışını verilerinde gizlenen pulsarları eskisine göre yaklaşık bir milyon kat daha hızlı bulmanın yolunu geliştirdi. Bu sonuç, 19 Kasım Perşembe günü Physical Review Letters dergisinde yayımlanan bir makalede yer aldı. Araştırmacılar, NASA'nın Fermi Gama Işını Uzay Teleskobu'nun 15 yıllık gözlemlerini kullanarak saniyede 261 kez dönen yalnız bir pulsar olan PSR J1622−7204'ü belirledi. NASA'ya göre arama, standart bir işlemcide 10 saatlik hesaplamaya denk geldi. Önceki en iyi yöntem, tek bir işlemciyi 600 yıl meşgul edecek kadar hesaplama gücü kullanmasına rağmen aynı cismi bulamamıştı. Çalışmayı Almanya'daki Max Planck Kütleçekim Fiziği Enstitüsü'nden Daniel Pook-Kolb yönetiyor; ekipte İsrail'deki Weizmann Bilim Enstitüsü'nden Dotan Gazith ve Barak Zackay da yer alıyor.
Pulsar, ölmüş bir yıldızın çökmüş çekirdeği olan ve çok hızlı dönen bir nötron yıldızıdır; bir deniz feneri gibi uzayı ışınım demetleriyle tarar. Gama verilerinde pulsar bulmak zordur, çünkü Fermi her kaynaktan arka plan gürültüsüne karışmış yalnızca birkaç foton yakalar ve astronomlar dönüş hızını, bu hızın ne kadar yavaşladığını ve tam konumunu aynı anda tahmin etmek zorundadır. Şimdiye kadar ekipler verileri parçalara ayırıyor ve Einstein@Home projesi aracılığıyla gönüllülerin ev bilgisayarlarına dayanıyordu; tek bir keşif için çoğu zaman yüzlerce bilgisayar-yılı harcanıyordu. Gazith ve Zackay aramayı bir geometri problemine dönüştürdü: çok boyutlu düzenli bir nokta ızgarası olan bir kafeste en kısa vektörü bulmak. Bu algoritmalar, gelecekteki kuantum bilgisayarlara dayanacak şifrelemeleri test eden kriptograflardan geliyor.
NASA'ya göre her deneme tek bir işlemci çekirdeğinde yaklaşık beş dakika sürdü; bu da yöntemin sıradan bir dizüstü bilgisayarda çalışabileceği anlamına geliyor. Yöntem bir aday işaret ettiğinde ekip, sinyali Fermi'nin tüm veri setiyle doğruladı. Araştırmacılar şimdi, eşlik eden bir yıldızın kütleçekiminin sinyali bozduğu ve tespiti bugüne kadar neredeyse imkansız kıldığı çift sistemlerdeki pulsarları aramak istiyor. Max Planck Enstitüsü'nden ortak yazar Colin Clark, mevcut verilerde onlarca, belki de yüzlerce böyle pulsarın saklandığını tahmin ediyor; ekip yeni algoritmayı Einstein@Home gönüllüleriyle birleştirmeyi planlıyor. 2008'de fırlatılan Fermi, tüm gökyüzünü üç saatte bir tarıyor ve tüm verileri herkese açık; bu da görevin dışından bir ekibin yeni bir yaklaşımı denemesini mümkün kıldı.



