Wetenschappers melden dat Europese zwart-gele vuursalamanders biofluorescentie vertonen via huidklieren en giftige afscheidingen; het doel en de verantwoordelijke stof zijn onbekend.
Onderzoekers melden dat de vuursalamander, een van Europa's bekendste amfibieën, groen en cyaan fluoresceert onder ultraviolet licht. Volgens een samenvatting van de studie die ScienceDaily publiceerde op basis van materiaal van het Max Planck Instituut voor Chemische Ecologie, is de gloed het sterkst op de gele onderkant en de flanken en komt die vooral van huidklieren en de afscheidingen die ze vrijgeven. Die afscheidingen kunnen na het verlaten van het dier meer dan 24 uur blijven gloeien. De soort staat als kwetsbaar op de Rode Lijst van de IUCN en leeft meestal in vochtige bossen, bij beken en in berggebieden waar verlies en versnippering van leefgebied toenemen.
Het effect is biofluorescentie: stoffen in de huid absorberen ultraviolet licht, dat mensen niet kunnen zien, en zenden het uit als zichtbaar licht. Er is een externe lichtbron voor nodig en het verschilt van bioluminescentie, waarbij dieren zoals vuurvliegjes zelf chemisch licht maken. Fluorescentie werd lang bijna alleen bij zeeleven gezien, met schorpioenen als opvallende uitzondering op het land, maar recent onderzoek vond het ook bij reptielen, vogels en amfibieën. Het team, met onderzoekers van het Museu de Ciències Naturals in Barcelona, het IBE (CSIC-UPF) en het Max Planck Instituut, zegt geen eerdere meldingen te kennen van fluorescentie in salamanderhuidafscheidingen, hoewel die al ttientallen jaren chemisch worden bestudeerd.
Waarvoor de gloed dient, is onopgelost. De onderzoekers noemen twee nog niet geteste hypothesen: het kan salamanders helpen elkaar te vinden in donkere, dichte habitats, waar maanlicht verhoudingsgewijs meer uv- en violet licht bevat dan daglicht, of het versterkt het waarschuwingssignaal van hun zwart-gele patroon en giftige alkaloïden. De verantwoordelijke stof is niet geïdentificeerd en is volgens de wetenschappers mogelijk een voor deze soort onbekend molecuul. Het team probeert die nu te karakteriseren, wat kan verduidelijken of fluorescentie voor gedrag of overleving telt en de amfibieënbescherming in Catalonië kan ondersteunen. De bevindingen komen uit het rapport van één onderzoeksteam; de voorgestelde functies zijn open vragen.
