Een donderdag in Antalya gepubliceerde COP31-tekst schrapt elke verwijzing naar het einde van fossiele brandstoffen en het adaptatiedoel van 120 miljard dollar.

Onderhandelaars op de klimaattop COP31 in het Turkse Antalya hebben donderdag een ingekorte ontwerptekst van het hoofdakkoord gepubliceerd waarin elke verwijzing naar het beëindigen van fossiele brandstoffen is geschrapt, meldt Reuters. Het eerste ontwerp van maandag, 18 pagina's lang, bevatte er nog twee: de ene drong aan op snellere uitvoering van de belofte van Dubai uit 2023 om af te stappen van kolen, olie en gas, de andere riep op tot een versnelde uitfasering. Ook een gezamenlijk doel van minstens 120 miljard dollar voor adaptatiefinanciering is verdwenen. De tekst erkent wel nog dat de opwarming boven 1,5 graad kan uitkomen, vraagt om diepe, snelle en blijvende emissieverlagingen en moedigt de inzet aan van technologieën die CO2 uit de atmosfeer halen.

Activisten reageerden fel. Mohamed Adow, directeur van Power Shift Africa, zei dat de tekst een stap terug is ten opzichte van de versie van begin deze week en waarschuwde voor een ‘spook-COP’ als die blijft staan. Greenpeace stelt dat de passage over CO2-verwijdering producenten de ruimte geeft hun productie verder op te voeren, en de Duitse activiste Luisa Neubauer zei tegen Democracy Now dat de olielanden, met Saoedi-Arabië voorop, als winnaars uit de bus komen. Geld blijft de diepste kloof. Op COP30 in Belém riepen landen op tot minstens een verdrievoudiging van de adaptatiemiddelen tegen 2035, maar de EU verzet zich tegen nieuwe financiële toezeggingen. Volgens het VN-milieuprogramma hebben ontwikkelingslanden tegen 2035 zo'n 305 miljard dollar per jaar nodig, tegenover 28 à 32 miljard aan publieke middelen van rijke landen in 2024, meldde RTE.

Het ontwerp behoudt een oproep tot wereldwijde samenwerking om het aandeel van elektriciteit in het wereldwijde energieverbruik tegen 2035 te verhogen tot 35 procent, van ongeveer 23 procent nu, al in zwakkere bewoordingen dan maandag. Dat ‘35 tegen 35’-doel, voorgesteld door gastland Turkije, wordt tot nu toe door zo'n 75 landen gesteund, onder wie de EU, die het uitdrukkelijk aan schone stroom wil koppelen. Australië, dat de onderhandelingen leidt in een gedeeld voorzitterschap met Turkije, zei dat het eerste ontwerp bewust breed was en zou worden versmald. Volgens Reuters wordt de herziene tekst niet als definitief gezien. De top moet vrijdag eindigen, maar recente COP's liepen vaak meer dan 24 uur uit, en elk akkoord vereist consensus tussen bijna 200 landen.