Het IGH oordeelde donderdag met 9 tegen 6 stemmen dat Myanmar in 2017 genocide pleegde op de Rohingya, voor het eerst houdt het hof een staat aansprakelijk.

Het Internationaal Gerechtshof heeft donderdag 19 november geoordeeld dat Myanmar genocide heeft gepleegd op de islamitische Rohingya-minderheid in het noorden van de deelstaat Rakhine. Het is de eerste keer dat het hoogste VN-hof een staat verantwoordelijk houdt voor dit misdrijf. De rechters in Den Haag stemden met negen tegen zes in de zaak die Gambia in 2019 aanspande. Volgens het hof hebben de Myanmarese veiligheidstroepen leden van de groep gedood, hun ernstig lichamelijk en geestelijk letsel toegebracht en maatregelen opgelegd om geboorten te voorkomen, en is de enige redelijke conclusie dat er sprake was van het voornemen een aanzienlijk deel van de Rohingya te vernietigen. Myanmar heeft volgens het hof bovendien genocide niet voorkomen en niet bestraft en een bevel uit 2020 om bewijs te bewaren geschonden, blijkt uit samenvattingen van de American Society of International Law en Just Security.

De zaak vloeit voort uit de zogeheten zuiveringsoperaties die het leger begon nadat Rohingya-opstandelingen in augustus 2017 veiligheidsposten hadden aangevallen. Veiligheidstroepen doodden ten minste 10.000 mensen, zeggen juristen die zich op het vonnis beroepen, en volgens schattingen van de VN vluchtten zo'n 740.000 Rohingya naar Bangladesh. Gambia diende de zaak in namens de 57 leden van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking, en zeven landen, onder wie Canada, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, steunden haar tijdens de zittingen in januari 2026. Myanmar heeft de campagne van 2017 altijd een legitieme antiterreuroperatie genoemd. De zes afwijkende rechters, onder wie vicepresident Julia Sebutinde, vinden dat de meerderheid een lagere bewijsstandaard hanteerde dan in eerdere zaken en te zwaar leunde op VN-onderzoeksrapporten.

Het hof droeg Myanmar op volledige wetgeving tegen genocide in te voeren, verdachten te onderzoeken en te vervolgen, garanties te geven dat de misdaden zich niet herhalen en herstel te bieden, waaronder een veilige terugkeer van ontheemde Rohingya. Over schadevergoeding wordt in een latere procedure beslist, en Myanmar moet binnen twee jaar verslag uitbrengen aan het hof. Het IGH kan zijn uitspraken niet zelf afdwingen, en er werd geen directe reactie gemeld van de militaire regering die sinds de staatsgreep van 2021 wordt geleid door Min Aung Hlaing. Meer dan een miljoen Rohingya leven nog altijd in overvolle kampen in Bangladesh. Juristen zeggen dat het vonnis andere lopende genocidezaken bij het hof kan beïnvloeden, waaronder die van Zuid-Afrika tegen Israël.