Yaklaşık 13 bin yetişkini sekiz yıl kadar izleyen bir Neurology çalışması, düşük kalorili tatlandırıcıları en çok tüketenlerde düşünme becerilerinin yüzde 62 daha hızlı gerilediğini bildirdi; araştırmacılar bunun neden değil ilişki gösterdiğini vurguluyor.
Amerikan Nöroloji Akademisi'nin dergisi Neurology'de yayımlanan bir çalışma, düşük kalorili veya kalorisiz tatlandırıcıları en çok tüketen kişilerin hafıza ve düşünme becerilerinde, en az tüketenlere göre daha hızlı bir gerileme yaşadığını bildiriyor. São Paulo Üniversitesi'nden Claudia Kimie Suemoto liderliğindeki ekip, başlangıçta ortalama yaşı 52 olan ve yaklaşık sekiz yıl izlenen Brezilyalı 12.772 yetişkinin verilerini analiz etti. Günde ortalama 191 miligram tüketen en yüksek tüketim grubu, ortalama 20 miligram tüketen en düşük gruba göre genel bilişsel performansta yüzde 62 daha hızlı bir gerileme gösterdi. Yazarlar bu farkı, çalışma süresince yaklaşık 1,6 yıllık ek bilişsel yaşlanmaya denk olarak tanımlıyor.
Ekip yedi tatlandırıcıyı inceledi: aspartam, sakarin, asesülfam-K, eritritol, ksilitol, sorbitol ve tagatoz. Altısı, özellikle hafızada, daha hızlı gerilemeyle ilişkiliydi; tagatozda böyle bir bağ görülmedi, ancak yazarlar bunun koruyucu ya da daha güvenli olduğunu iddia etmiyor. Orta tüketim grubunda gerileme yüzde 35 daha hızlıydı; bu yaklaşık 1,3 yıllık ek bilişsel yaşlanmaya denk geliyor. İlişki, şeker ikamelerini daha sık kullanan diyabetli kişilerde daha güçlüydü ve 60 yaşın altındaki yetişkinlerde görüldü, daha yaşlılarda görülmedi. Sözel akıcılık, çalışma belleği, sözcük hatırlama ve işlem hızı testleri çalışmanın başında, ortasında ve sonunda yapıldı.
Araştırmacılar önemli sınırlılıkları vurguluyor. Bu bir gözlemsel çalışma; ilişki gösteriyor ancak tatlandırıcıların hafıza kaybına yol açtığını kanıtlayamaz. Tüketim, katılımcıların hatırlamasına dayanan, önceki yıla ilişkin beslenme anketlerinden tahmin edildi ve analiz piyasadaki her tatlandırıcıyı kapsamadı. Farklar test performansındaki değişimi tanımlıyor, beynin biyolojik yaşlanmasının doğrudan ölçümünü değil. Suemoto, bulguları doğrulamak ve elma püresi, bal, akçaağaç şurubu veya hindistan cevizi şekeri gibi alternatiflerin daha iyi seçenek olup olmadığını araştırmak için daha fazla çalışma gerektiğini söyledi. Bu haber, Amerikan Nöroloji Akademisi'nin dağıttığı ve ScienceDaily'nin 29 Ekim 2026'da yayımladığı çalışma özetine dayanıyor.
