Een Neurology-studie die bijna 13.000 volwassenen ongeveer acht jaar volgde, vond bij de grootste gebruikers van caloriearme zoetstoffen een 62% sneller verval van het denkvermogen, maar de onderzoekers benadrukken dat het om een verband gaat, niet om een oorzaak.
Een studie in Neurology, het tijdschrift van de American Academy of Neurology, meldt dat mensen die de meeste caloriearme of calorievrije zoetstoffen gebruikten een sneller verval van geheugen en denkvermogen ervoeren dan mensen die er het minste van gebruikten. Een team onder leiding van Claudia Kimie Suemoto van de Universiteit van São Paulo analyseerde gegevens van 12.772 volwassenen in Brazilië, gemiddeld 52 jaar oud bij de start en ongeveer acht jaar gevolgd. De groep met de hoogste inname, gemiddeld 191 milligram per dag, liet een 62% sneller verval van de algemene cognitieve prestaties zien dan de groep met de laagste inname van gemiddeld 20 milligram. De auteurs beschrijven het verschil als gelijk aan ongeveer 1,6 extra jaar cognitieve veroudering in de onderzoeksperiode.
Het team onderzocht zeven zoetstoffen: aspartaam, sacharine, acesulfaam-K, erytritol, xylitol, sorbitol en tagatose. Zes ervan hingen samen met sneller verval, vooral van het geheugen, terwijl tagatose geen verband liet zien; de auteurs beweren echter niet dat dit beschermend of veiliger is. De groep met middelmatige inname had een 35% sneller verval, ongeveer 1,3 extra jaar cognitieve veroudering. Het verband was sterker bij mensen met diabetes, die vaker suikervervangers gebruiken, en kwam voor bij volwassenen onder de 60 maar niet bij ouderen. Tests voor woordvloeiendheid, werkgeheugen, woordherinnering en verwerkingssnelheid werden aan het begin, halverwege en aan het einde afgenomen.
De onderzoekers benadrukken belangrijke beperkingen. Het is een observationele studie: ze toont een verband en kan niet bewijzen dat de zoetstoffen geheugenverlies veroorzaken. De inname werd geschat met voedingsvragenlijsten over het voorgaande jaar, die afhangen van het geheugen van deelnemers, en niet elke zoetstof op de markt werd meegenomen. De verschillen beschrijven veranderingen in testprestaties, geen directe meting van biologische hersenveroudering. Suemoto zei dat meer onderzoek nodig is om de bevindingen te bevestigen en na te gaan of alternatieven zoals appelmoes, honing, ahornsiroop of kokosbloesemsuiker betere keuzes zijn. Dit verslag is gebaseerd op de studiesamenvatting van de American Academy of Neurology, gepubliceerd door ScienceDaily op 29 oktober 2026.
