NASA ve NOAA, olağandışı güçlü bir kutup girdabının bu yıl Antarktika ozon deliğini ortalama yaklaşık 25 milyon kilometrekareye büyüttüğünü, yine de ozon tabakasının 2070'lere kadar toparlanmasının beklendiğini söylüyor.
NASA ve ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) çarşamba günü, 2026 Antarktika ozon deliğinin 48 yıllık izleme tarihinin yedinci en büyüğü olduğunu bildirdi. Ozon yıkımının zirve yaptığı 7 Eylül-13 Ekim arasında ortalama alanı yaklaşık 9,6 milyon mil kare (25 milyon kilometrekare) oldu ve 18 Eylül'de günlük en büyük genişliği olan 10,5 milyon mil kareye (27,1 milyon kilometrekare) ulaştı. Kurumlar, büyüklüğüne rağmen deliğin kayıtlardaki diğer büyük delikler kadar derin olmadığını ve ozon tabakasının uzun vadeli toparlanma yolunda kaldığını vurguladı.
Bilim insanları deliğin büyümesini iyileşmenin tersine dönmesine değil, hava koşullarına bağlıyor. NASA'nın ozon araştırma ekibine liderlik eden Maryland Üniversitesi Baltimore County'den Paul Newman, olağandışı güçlü bir kutup girdabının bu sezon yıkımı uzattığını ve on yıldır görülen her delikten daha büyük bir delik oluşturduğunu söyledi. NOAA Kimya Bilimleri Laboratuvarı'ndan Amy Butler, girdabı normalde dağıtan gezegen ölçekli hava sistemlerinin Ağustos ve Eylül'de özellikle zayıf olduğunu açıkladı. Bu durum en güçlü rüzgârları kutuptan birkaç enlem derecesi daha uzakta tuttu ve insan yapımı bileşiklerden gelen klor ile bromun ozonu parçaladığı soğuk koşulların alanını genişletti. NOAA'nın Güney Kutbu üzerindeki balon ölçümleri, ozon yoğunluğunun 17 Ekim'de 105 Dobson birimine inerek yılın en düşük değerini gördüğünü gösterdi; rekor düşük değer ise Ekim 2006'daki 92 Dobson birimiydi.
NASA ve NOAA, uzun vadeli eğilimin hâlâ iyileşmeyi gösterdiğini söyledi. Newman, deliğin son yıllarda sezonun daha geç döneminde oluştuğunu ve ozon tüketen maddeler bugün 2000'deki zirvedeki kadar yaygın olsaydı 2026 deliğinin 1 ila 2 milyon mil kare daha büyük olabileceğini belirtti. Kurumlar, ülkelerin bu tür maddeleri değiştirmeyi kabul ettiği 1987 tarihli Montreal Protokolü'ne dikkat çekiyor; NOAA'dan Stephen Montzka, Antarktika stratosferindeki bu maddelerden türeyen klorun zirvesine göre yaklaşık üçte bir oranında azaldığını söyledi. Eski buzdolaplarından, klimalardan ve yalıtım malzemelerinden gelen miras bileşikler on yıllarca kaldığı için bilim insanları ozon deliğinin 2070'lere kadar iyileşeceğini tahmin ediyor.
