Gezginin PIXL cihazı 1.645 Mars günü boyunca teflon gibi malzemelere yapışan ince ve ultra ince toz tanelerini tespit etti; NASA, bulguların giysi, habitat ve mürettebat sağlığı planlamasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

NASA, Perseverance gezgininin Mars'ta ince ve ultra ince toz parçacıklarına ilişkin yerinde ilk ölçümleri yaptığını bildiriyor. Gezginin X-ışını spektrometresi PIXL, 1.645 Mars günü boyunca kalibrasyon hedeflerine ve gemide taşınan uzay giysisi malzemesi örneklerine yapışan tozu inceledi. Mars'ta önceki ölçümler yaklaşık 3 mikrometreye kadar taneleri ayırt edebiliyordu; PIXL ise 2,5 mikrometreden küçük parçacıkları ve yaklaşık 100 nanometrelik ultra ince taneleri saptadı. NASA'ya göre bulgular 27 Ekim'de Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanacak.

Ajans, PIXL'in teflon hedefi ile SHERLOC cihazının Vectran parçasındaki parçacıkların ortalama yaklaşık 2 mikrometre olduğunu, bazalt cam hedefi ve teflon parçasında ise tanelerin yaklaşık 100 ila 300 nanometreye kadar indiğini bildiriyor. Taneler havada çarpışarak yüklendiği için hangi boyutun hangi yüzeye yapışacağını statik elektriğin belirlediği anlaşılıyor; en ince parçacıklar yıllarca süren sürüş ve sondaj boyunca yapışık kaldı. Teflon, uzay giysilerinin dış katmanlarında yaygın olan organik bir polimerdir ve ince tozu kolayca toplarken bazı diğer malzemeler daha az toz tuttu. Baş yazar Scott VanBommel (Washington Üniversitesi, St. Louis), büyük kümelerin zamanla döküldüğünü ancak en küçük parçacıkların kaldığını söyledi.

NASA, Dünya'da 2,5 mikrometreden küçük parçacıkların akciğerlerin derinliklerine inip kan dolaşımına karışabildiğini, Mars tozunun ise perklorat ve reaktif demir gibi kimyasal olarak aktif bileşikler taşıdığını hatırlatıyor. Ajansa göre sağlık risklerinin toz miktarına ve maruziyet süresine bağlı olduğu düşünülüyor; çalışma giysi ve habitat tasarımına, toz temizleme prosedürlerine ve astronotlar için iç mekân maruziyet sınırlarına yön verebilir. Apollo mürettebatı, vizörleri çizen ve contaları zedeleyen Ay tozuyla uğraştı; NASA, toz girişini sınırlamak için suitport ve çift odalı hava kilidi gibi tasarımlara değiniyor. Bunlar NASA'nın aktardığı tek bir çalışmanın bulgularıdır; gelecekteki mürettebat üzerindeki gerçek sağlık etkilerinin belirlenmesi değildir.